Masterclass ‘verbindend leiding geven’
Het nieuwe werken’ vraagt veel van managers. Hebben de managers in jouw organisatie moeite om op output te sturen? Hoe zorgen ze ervoor dat medewerkers verantwoording nemen? Hoe stimuleren zij het verandervermogen van hun organisatie? In de masterclass ‘verbindend leiding geven’ komen deze vraagstukken aan bod.
Sturing en Ruimte is een nieuw managementconcept gebaseerd op de filosofie van de paradox, waarbij wordt gepleit voor maximaal sturen én maximaal ruimte geven. Dit wordt gekoppeld aan organiseren, waarmee 12 waarheden ontstaan zoals chaotische orde en unieke saamhorigheid. Het daagt iedereen uit om hun denkwijze te verbreden en te verdiepen en om effectiever na te denken over het eigen handelen. Meer informatie is over het managementconcept Sturing en Ruimte is hier te vinden.
Duur en opbouw
In de masterclass ‘verbindend leiding geven’ gaan we samen kijken hoe we het gedachtegoed kunnen koppelen aan Het Nieuwe Werken en bijbehorende thema’s als sturen op output, verantwoording nemen door medewerkers en versterken verandervermogen.
De masterclass bestaat uit 1 dagdeel en zal worden begeleid door Leo van de Vorst. Voor het maximale resultaat is het wenselijk als een tot twee weken van te voren een korte presentatie kan worden gegeven van het gedachtegoed en voor iedere deelnemer een boek beschikbaar is. Dan kan in de masterclass snel op de inhoud worden ingegaan.
We doorlopen in de masterclass het PAR model, met:
- Positie – durf te meten
- Ambitie – durf te dromen
- Reis – durf te doen.
Investering
De kosten voor deze incompany masterclass, inclusief extra presentatie, boeken voor de deelnemers en een korte verslaglegging bedragen 1.500 euro exclusief BTW bij een maximum van 15 deelnemers.
Contact?
Neem voor meer informatie contact op met info@provenworkspace.nl of Leo van de Vorst.
Trefdag Sturing en Ruimte 15 april 2011
In een speciale LinkedIn groep wordt (samen met de schrijvers van het boek) volop kennis en ervaring uitgewisseld om de praktijk van Sturing en Ruimte vorm te geven. De LinkedIn groep bestaat al bijna uit 200 mensen. Een mooie gelegenheid om een sprankelende offline bijeenkomst te organiseren!
Op vrijdag 15 april komen we van 10.00 tot 13.00 uur samen voor de Trefdag Sturing en Ruimte. Een trefdag is als het ware een mix van een kennismarkt en speeddaten.
We helpen het toeval graag een handje door iedereen te vragen ter plekke een kenniskaart van zichzelf in te vullen. Hierdoor kun je gemakkelijk interessante gesprekspartners spotten. Trefwoorden voor deze ochtend zijn: meervoudig kijken, halen & brengen en onverwachte ontmoetingen.
De locatie is een bijzondere: Verpleeghuis Oosterhof, Eemweg 114 te Den Bosch. Oosterhof maakt onderdeel uit van de moderne zorgorganisatie Van Neynselgroep.
Geef je op als je geïnspireerd wilt worden en anderen wil inspireren via events@provenpartners.nl. Om je aan te melden op de LinkedIn-groep klik hier.
Prins Carnaval gaat meervoudig kijken
Op 3 maart viert Winkwaves haar +5 verjaardag. En zij laten dit niet zomaar aan zich voorbij gaan. Onze beider organisaties worden gekenmerkt door een drive om anders te zijn. Nieuwe zienswijzen te introduceren. En dat is tevens datgene dat ons bindt. Reden voor Winkwaves om ons te vragen bij te dragen aan hun verjaardagsfeest.
René Jansen legt op Marketingfacts uit waarom het thema dit keer kenniscarnaval is:
“Tijdens het carnaval dragen de bestaande bazen tijdelijk de macht over. Op het sociale intranet is prins carnaval de baas. De belangrijkste medewerker die op Foursquare als mayor de eer in handen krijgt is die blonde van de postkamer. Alles kan opeens gebeuren. Het kan elk moment gebeuren. Op twitter is haar stem net zo luid als de stem van haar baas. En de grote baas. Jaren van ervaring en nuance staan op gelijke hoogte met de individuele mening van het moment. Er is alleen het nu. Wat gebeurt er, als we deze parallel echt doortrekken naar organisaties? Wat is een kenniscarnaval?“
De kern van het kenniscarnaval wordt gevormd door de vier (be)togen:
- Aan de ORANJE TOOG verorber je ‘Ouwe Kennis’: een spel waarin we zoveel mogelijk kennis uit het verleden gaan opmaken.
- Aan de BLAUWE TOOG kun je ‘Meervoudig kijken’: Prins carnaval zwaait met zijn raad van elf een aantal dagen de scepter en neemt het via een officiële sleuteloverdracht over van B&W. Wat laveloos lallen lijkt, is bloedserieus besturen. Vanuit het gedachtegoed van sturing en ruimte gaan wij meervoudig kijken hoe we Nederland “2.0 proof” kunnen maken. Proost!
- Aan de GROENE TOOG vind je de NARratieve misleiding, waar bij elke onkunde een passende vraag gevonden wordt.
- Aan de RODE TOOG tenslotte ga je aan de slag met autisme: wat kun je leren van de begeleiding van een autistisch meisje? Lessen die relevanter zijn voor je eigen organisatie dan je wellicht verwacht.
Zoals je al zal hebben begrepen bemenst Leo van de Vorst de blauwe toog. We hebben er zin in, en vanaf deze plaats feliciteren we Winkwaves vast met haar vijfde verjaardag! Proost.
foto (cc) met dank aan Lorena Torres Angelini
Paradoxale sessie
Op dinsdag 15 juni organiseert PROVENPARTNERS in samenwerking met Henk Roelofs van Waterschap De Dommel een paradoxale sessie over Sturing & Ruimte in de praktijk. Alle leden van de S&R Linkedin groep kunnen hieraan kosteloos deelnemen. Wil je ook aanwezig zijn tijdens deze bijeenkomst, meld je dan aan via nanda@provenpartners.nl.
Sturing en Ruimte op longlist managementboek van 2010
Het boek Sturing en Ruimte van Henk Roelofs en Leo van de Vorst (oprichter en partner van PROVENWORKSPACE ) is geselecteerd voor de longlist van Managementboek van het Jaar. De auteurs wonnen met hun filosofie van de paradox tussen sturing en ruimte al reeds de eerste prijs in een wedstrijd van het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie.
De jury van Managementboek.nl stelde een lijst samen van bijna vijftig kanshebbers. Zes boeken zijn inmiddels genomineerd voor de shortlist zie hiervoor de website van Managentboek.nl. Op 9 maart 2010 vindt voor de zevende keer het Managementboekengala plaats. Op deze avond wordt bekend gemaakt welk boek is verkozen tot Managementboek van het Jaar.
Geïnteresseerd? Klik hier voor meer informatie over het Sturing en Ruimte of beluister hier de podcast van managentliteratuur.nl met Henk Roelofs en Leo van de Vorst.
Praktijkcase stafafdeling: Ondersteunen en verleiden
Een stafafdeling van een middelgrote organisatie wil tegelijkertijd klantgericht de doelen van de primaire processen verwezenlijken en organisatiegericht de doelen van de organisatie als geheel. Deze komen niet altijd overeen; soms wil een specifieke klant iets dat indruist tegen het algemene belang van het grotere geheel. Aan deze paradox hebben we het gedachtegoed van Sturing en Ruimte gekoppeld, die aangeeft dat de beide paradoxen geen tegenstelling hoeven zijn, maar elkaar juist kunnen versterken door beiden te maximaliseren. Dit heeft geleid tot een indeling waarbij de afdeling tegelijkertijd klantgericht én organisatiegericht is.
Dit verder uitwerkend betekent dit dat de afdeling goed wil luisteren naar de wensen van de klant. Hierbij zullen ze echter niet klakkeloos uitvoeren wat de individuele klant wil, maar indien nodig ook sturen om de klant duidelijk te maken dat sommige wensen niet realistisch zijn. Aan de andere kant zullen bepaalde kaders vanuit organisatieperspectief verplicht zijn. De kunst is dan om deze niet rucksichtlos op te leggen, maar de klant te verleiden om deze toe te passen. Dit kan alleen door ook hier goed te luisteren naar de wensen van de klant en samen met hem te kijken naar een optimale oplossing. Dit zonder de organisatiekaders los te laten.
Klanten zullen het waarderen als de verschillende afdelingen van de staf hier op dezelfde manier in opereren. Dit zal met vallen en opstaan gepaard gaan, omdat sommigen automatisch meer luisterend zullen opereren en anderen meer sturend. De lemniscaat geeft mooi weer hoe subtiel de verschillen kunnen zijn.
Om tot een samenhangende veranderaanpak te komen is besloten dat hiervoor een eigen cluster van inspanningen wordt gedefinieerd: “Professionaliseren staf”. Onderdeel hiervan wordt naast het zorgen voor ondersteunen en verleiden, ook het komen tot een gezamenlijke producten- en dienstencatalogus en het verder inrichten van account management. In 2010 zal dit moeten leiden tot een nog betere ondersteuning, nu al is duidelijk dat de samenhang in aanpak gewaardeerd wordt binnen de organisatie. Een mooie afsluiting van 2009!
Sturing en Ruimte
Als manager wordt van u soms inspirerend leiderschap gevraagd, dan weer moet u een faciliterende coach zijn. Zo balanceert u tussen twee uitersten. Dat komt omdat er in Nederland twee organisatieconcepten zijn die elkaar nauwelijks lijken te vinden: de sturingsfilosofie die gelooft in efficiency, doelmatig handelen en sturen op cijfers en feiten en daarnaast de ruimtelijke filosofie die gelooft in talenten, ontwikkeling en evolutionair leren. Volgens de auteurs van Sturing en ruimte sluiten de twee elkaar niet uit. Sterker nog, ze kunnen elkaar versterken en maximaliseren.
‘Wees autoritair én participerend, creëer chaos én orde’, zo luidt het advies van de auteurs. Zij zijn ervan overtuigd dat deze instelling tot een nieuwe manier van organiseren leidt, waarbij innovatie vanzelfsprekend wordt. En in deze tijden zijn innovatieve ondernemers hard nodig. Het boek laat zien hoe u deze uitersten kunt combineren en daardoor maximaal kunt benutten. U wordt als manager uitgedaagd uw denkwijze te verbreden en verdiepen en zo effectiever na te denken over uw eigen handelen.
De volgende onderwerpen komen in het boek aan bod:
- Uitleg over het nieuwe managementconcept
- Organiseren in twaalf waarheden
- Sturing en Ruimte in de praktijk
- Quick scan Sturing en Ruimte
De auteurs wonnen met hun filosofie van de paradox tussen sturing en ruimte de eerste prijs in een wedstrijd van het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie.
Leo van de Vorst (1964) is een van de oprichters en partners van PROVENWORKSPACE. Hij is ruim 20 jaar als adviseur actief in het begeleiden van complexe veranderingen.
Henk Roelofs (1952) is directielid van Waterschap De Dommel en verantwoordelijk voor innovatie en bedrijfsvoering. Hij heeft ca. 30 jaar werkervaring in het bedrijfsleven en bij de overheid.
Geïnteresseerd? Klik hier voor het artikel in Intellectueel Kapitaal of bestel het boek hier.
Zullen we vergaderingen afschaffen?
Veel mensen klagen over een vergadercultuur in hun bedrijf. Managers over drukke agenda’s en van vergadering
naar vergadering moeten lopen en geen tijd meer te hebben voor andere zaken; medewerkers over nutteloze bijeenkomsten die veel te lang duren en waar maar een klein deel relevant van is. Vanuit de filosofie van sturing en ruimte kun je dan gaan nadenken over verbeteracties op de ene as, zonder op de andere iets in te leveren en dan kun je op beide assen tot verbetering komen.
Sturing: efficiënt vergaderen.
Hier is veel over onderzocht en gepubliceerd. Tips zoals het duidelijk benoemen van het doel van een agendapunt, stukken vooraf verspreiden en doornemen, voorzitter procesmatig laten sturen en niet inhoudelijk, regelmatig resumeren wat besproken en besloten is, concrete actiepunten met actiehouder en deadline benoemen helpen een vergadering efficiënter en effectiever te laten verlopen.
Ruimte: minder vergaderen.
Hier helpen tips als het verlagen van de vergaderfrequentie (teamoverleg bv. tweewekelijks ipv wekelijks), het inkorten van de vergadertijd (langer dan 2 uur is niet effectief) of bv. staand vergaderen. Onderzocht is dat dit ook leidt tot kortere en minder vergaderingen.
Vanuit het concept van sturing en ruimte zijn beide soorten acties prima, zolang niet op de andere as wordt ingeleverd. Uitdagend is echter om je oordeel uit te stellen en bij het denken te beginnen vanuit het maximum van de paradox. Dit brengt nieuwe vergezichten naar voren en kan leiden tot andere creatieve inzichten. In dit voorbeeld begonnen we te denken vanuit het afschaffen van alle vergaderingen!
Dit geeft veel ruimte en dan kun je vervolgens na gaan denken wat er qua sturing mis zou gaan. Al pratend met managers uit de welzijnssector kwamen we zo op maatwerk oplossingen voor deze situatie zoals:
- het informeren van mijn team over directiebesluiten kan ook via Intranet of E-mail en ik gebruik de teamvergadering alleen om kort reacties te vragen;
- als we samen ergens iets van moeten vinden doe ik aan time-boxing. We discussiëren een afgesproken tijd en daarna dank ik iedereen voor de bijdrage en beloof een wijs besluit te nemen (en dit natuurlijk ook terug te melden). Bij voldoende vertrouwen mag een leider autoritair optreden en hoeft niet iedere beslissing in volledige consensus uitgepolderd te worden, scheelt veel tijd;
- we houden eens per kwartaal een benen-op-tafel sessie waarin we samen vooruitkijken en terugkijken. Doel hiervan is los komen van waan van de dag en we nemen geen besluiten! Voordeel is dat andere vergaderingen meer over waan van de dag mogen gaan en we strategische uitwijdingen van deelnemers afkappen en verplaatsen naar dit overleg. Scheelt veel haantjesgedrag en tijd.
Misschien geen baanbrekende oplossingen, maar in deze situatie wel een voorbeeld hoe paradoxaal denken kan leiden tot andere oplossingen dan de direct voor de hand liggende. En door het andersom benaderen geeft het meer lucht en zullen ook andere vergaderingen kritischer bekeken worden.
Autoritaire participatie en de fysieke werkomgeving
PROVENWORKSPACE organiseerde op het relatie-event De winst van Sturing en Ruimte een subsessie over autoritaire participatie op het gebied van de fysieke werkomgeving. Hieronder een korte impressie.
De subsessie Autoritaire participatie, geleid door Michel Mooij, ging van start met de vraag wat er volgens de deelnemers allemaal speelt bij het invoeren van Het Nieuwe Werken. Hierbij kwamen begrippen als continuïteit, winst, kosten, m2, aantallen, identiteit, draagvlak, het boeien van mensen, voor wie, duidelijk verhaal, missie, sterk merk, flexibiliteit en onzekerheid naar boven. Ook vragen als “wat is het doel dat er mee bereikt wordt”, “wat is de maatschappelijke rol” en “wat is het resultaat voor de medewerker” kwamen ter sprake.
Vervolgens werd in het kader van Sturing en Ruimte de vraag gesteld welke aanpak voor het invoeren van Het Nieuwe Werken bij een ieder de voorkeur heeft: autoritair (‘van bovenaf’) of participatief (‘door ons allen’).
Opvallend hierbij was te zien dat de ruime meerderheid van de deelnemers de voorkeur gaf aan een aanpak middels participatie. Hierbij werden het aanspreken van mensen op hun drijfveren en het van elkaar kunnen leren (‘1+1=3’) als grote meerwaarde gezien, net zoals de directe betrokkenheid door het zelf ervaren van het proces. Daarnaast was men het erover eens dat het stellen van doelen en kaders en het geven van richting, naast het sturen op verantwoordelijkheid de belangrijkste succesfactoren zijn.
Bij Het Nieuwe Werken zijn vele actoren betrokken, waarbij primair de organisatie, de werknemers en de klanten een relatie met elkaar hebben en ICT een adaptieve ‘enabler’ vormt. Het is belangrijk te beseffen dat hierin zowel de werknemers als de klanten mensen zijn, individuen met elk een eigen manier van leven. In de discussie over het nieuwe werken kwam ook naar voren dat als je de nieuwe generatie wil boeien en ook wil binden aan je bedrijf, dat je dan ook de manier van werken zo moet inrichten dat het de manier van werken ondersteund. Opgemerkt werd ook dat de jongere generatie organisaties kiest op basis van kernwaarden of een sterk merk dat bij hen eigen karakter of kernwaarden past.
Aan het einde van het uur verschoof de discussie zich naar; “in welke mate moet je sturing geven om mensen te verleiden tot het nieuwe werken?” Opgemerkt werd dat sommige mensen een zetje in de rug nodig hebben (sturing) om over de drempel heen te komen. Vaak kijken mensen niet verder meer dan de manier waarop ze al jaren hun werk doen. Enige sturing om weer nieuwe manieren te leren wil vaak helpen. Anderszijds werd opgemerkt dat het introduceren van het nieuwe werken vaak gemakkelijker gaat wanneer mensen verleid worden.
Auteur: Nanda Verbeek, collega PROVENPARTNERS
Relatiebijeenkomst “de Winst van Sturing en Ruimte”
Op dinsdag 9 juni organiseerde PROVENWORKSPACE en PROVENPARTNERS een relatie-event over sturing en ruimte in relatie tot Het Nieuwe Werken. De Bataviawerf in Lelystad vormde hiervoor de toepasselijke context: hoe koers je aan op sturing èn ruimte en hoe navigeer je als mens en organisatie richting Het Nieuwe Werken?
Sturing en Ruimte
Sturing en ruimte gaat over tweepolig polariseren, zo legde Leo van de Vorst de ruim 80 aanwezigen uit. Het gaat niet om of sturen of ruimte geven, maar over het maximaliseren van beide. Kies niet, balanceer niet en ga zeker niet schipperen, maar omarm de uitersten. Doe dus zowel het een als het ander. Uit het verhaal van Henk Roelofs, directeur van Waterschap De Dommel, bleek vervolgens hoe dit managementconcept in de praktijk kan worden toegepast. Zijn vistrap model spreekt erg tot de verbeelding.
De relatie met Het Nieuwe Werken ligt voor de hand; ook daar zie je de paradox tussen sturing en ruimte naar voren komen. De tendens is medewerkers meer vrijheid geven om te bepalen hoe en waar ze werken. Echter er zullen daarbij ook duidelijke afspraken gemaakt moeten worden. Anderzijds zijn er ook organisaties die erg inflexibel zijn en door allerlei maatregelen niet in kunnen spelen op de dynamisering die gaande is. (living networks, connectivity, social media, [personele] mobiliteit etc.) Zij zijn gebaat met het toelaten van meer ruimte.
Subsessies
In de parallelsessies die volgden, stonden drie paradoxen centraal in relatie tot aspecten van Het Nieuwe Werken:
1. hoe ga je om met autoritaire participatie in relatie tot de fysieke werkomgeving
2. hoe ga je om met dwangmatige vrijheid in relatie tot de virtuele werkomgeving
3. hoe ga je om met unieke saamhorigheid in relatie tot de mens.
Presentaties
Sturing en ruimte, Leo van de Vorst
Sturing en ruimte in de praktijk, Henk Roelofs
Het Nieuwe Werken, Leo van de Vorst
In samenwerking met IMF hebben wij de schriftelijke cursus "De Nieuwe Werkomgeving" ontwikkeld.